Herstel en verwerking 

Herstel en verwerking 

Als de behandeling tegen kanker achter de rug is, begint een periode van fysiek herstel en emotionele verwerking voor je dierbareZowel jijzelf als wie ziek was zelf verwachten misschien dat je het leven van vroeger weer kan oppakken. In realiteit ervaren veel mensen dat er altijd een ‘voor’ en een ‘na’ kanker is. Een nieuw evenwicht vinden kan lastig zijnzeker als je een rol opnam als mantelzorger. Wat kan je verwachten, waar kan je tegen aanlopen en hoe ga je daarmee om? Daarover gaat het op deze pagina! 

Je dierbare herstelt: waaraan kan je je verwachten?

Weet waaraan je je kan verwachten als je dierbare herstelt van kanker. Zo kan je de lichamelijke en emotionele veranderingen in deze fase van het ziekteproces beter plaatsen. 

Fysiek herstel 

Wie klaar is met de behandeling, is niet meteen ‘beter’. Zijn of haar lichaam heeft tijd nodig om fysiek te herstellen van een intensieve behandelperiode, van de operatie, chemotherapie of bestraling. Hij of zij kan last hebben van pijn of andere lichamelijke ongemakken. Eén op drie mensen blijft nog lang na de behandeling erg moe. Als dat langer dan zes maanden duurt, kan dat wijzen op chronische vermoeidheid. En één op vijf mensen krijgt tijdens of na de behandeling problemen met onthouden of zich te concentreren. Meestal nemen die klachten wel af of verdwijnen ze helemaal.  

Sommige lichamelijke klachten kunnen ook blijvend zijn. Zo kan kanker of de behandeling ertegen zenuwen beschadigen. Die zenuwschade heet in de geneeskunde ook wel ‘neuropathie’: er is sprake van pijn, doofheid of tintelingen in handen en voeten. Of van slappe spieren en kramp. Ook lymfoedeem, vocht dat niet meer goed weg kan in het lichaam, kan een blijvende, chronische aandoening zijn. 

Emotionele verwerking 

Van kanker herstellen betekent voor je dierbare ook: emotioneel verwerken dat hij of zij zwaar ziek is geweest en dat de toekomst er mogelijk anders uitziet. Dat alles ‘achter de rug is’, geeft de buitenwereld misschien het gevoel dat je dierbare daar blij om moet zijn, terwijl die zich net somber, boos of verdrietig kan voelen. Of bang dat de kanker weer terugkomt. Ook kan hij of zij een gevoel van leegte, onzekerheid en fundamentele eenzaamheid ervaren. Dat kan voor jou als naaste erg frustrerend zijn: want heb jij nu niet net bewezen er al die tijd voor hem of haar geweest te zijn?

Je dierbare herstelt: waar kan jij als naaste tegen aanlopen? 

Als naaste moet je uiteraard niet fysiek herstellen nadat je dierbare kanker heeft doorstaan. Maar: ook jij hebt een moeilijke periode doorgemaakt. Tijdens de herstelperiode komt er ook bij jou tijd en ruimte vrij voor de emotionele verwerking. 

Die verwerking verloopt voor iedereen anders, maar veel naasten herkennen zich in een of meer van deze dingen: 

  • Je voelt je vermoeid of leeg. Je valt in een zwart gat. 
  • Je ervaart schuldgevoel als je nood hebt aan rust of wat meer afstand. 
  • Je voelt je gefrustreerd omdat je zelf een poos je leven on hold hebt gezet. Of: je lijkt het verleerd om de draad van je eigen leven weer op te nemen, jezelf weer voorrang te geven. 
  • Je hebt het gevoel dat jouw ervaring onderbelicht is gebleven, dat jij te weinig gezien of gehoord bent. 
  • Je bent bang dat de ziekte terugkeert, en blijft opvallend alert voor signalen die daarop kunnen wijzen bij je dierbare. 
  • Je hebt het moeilijk om de lichamelijke of mentale veranderingen bij je dierbare te aanvaarden. 
  • Je vindt het lastig dat je partner, je kind, je ouder… voor wie je zo intens hebt gezorgd, opnieuw meer zelfstandigheid wil. 

Naar een nieuw evenwicht: wat en wie kan je helpen? 

Zoeken naar een nieuw evenwicht is wennen voor alle partijen.  

  • Aanvaard dat het herstel en de verwerking met ups en downs gaan. Dat de ene dag beter zal voelen dan de andere. Gun elkaar de tijd die nodig is. 
  • Geef aandacht aan je emoties. Je gevoelens delen met anderen is altijd een goed idee. Als je daar echt geen zin in hebt, dan kan het ook helpen om ze neer te schrijven. 
  • Zorg goed voor jezelf. Waar krijg je energie van? Of waarvan kom je tot rust? Maak daar weer meer tijd en ruimte voor vrij zonder je schuldig te voelen. 

Je hoeft niet alleen op zoek naar een nieuw evenwicht: 

  • Ga op zoek naar een patiëntenorganisatie of een lotgenotengroep voor naasten van mensen met kanker bij jou in de buurt. Je kan er ervaringen delen of infosessies bijwonen. 
  • Waai eens binnen bij een inloophuis voor mensen die met kanker te maken hebben. Ook als naaste ben je daar altijd welkom, vaak zonder afspraak. Je kan er terecht voor informatie, tips en adviezen, voor een luisterend oor of contact met lotgenoten, of om simpelweg even te ontspannen. 

Stichting tegen Kanker ondersteunt heel wat patiëntenorganisaties en inloophuizen. Via onze nuttige adressenlijst zoek je snel uit of er eentje bij jou in de buurt is. 

Ben je niet op de goede plaats?