Luchtvervuiling

Luchtvervuiling

Verminder je blootstelling aan luchtvervuiling:

  • Gebruik het openbaar vervoer, wandel of fiets in plaats van de auto te nemen. 
  • Kies routes met weinig verkeer wanneer je wandelt, fietst of een fysieke activiteit beoefent. 
  • Houd je woning rookvrij door er geen materialen zoals hout of steenkool te verbranden. 
  • Steun maatregelen en beleid die de luchtkwaliteit verbeteren. 

Luchtvervuiling: een risicofactor voor kanker

Buiten- en binnenluchtvervuiling vormen een risicofactor voor kanker. Het niveau van vervuiling varieert naargelang de locatie, de woning, het seizoen, de temperatuur, de nabijheid van vervuilingsbronnen en de luchtvochtigheid. 
De proportie kankers die worden veroorzaakt door buitenluchtvervuiling wordt geschat op 2 tot 4%.

Binnenluchtvervuiling: een onderschat gezondheidsprobleem

We brengen gemiddeld bijna 80% van onze tijd door in gesloten of halfgesloten ruimtes.
De binnenlucht is echter 5 tot 7 keer meer vervuild dan de buitenlucht. 

Binnenlucht kan verontreinigd zijn door vluchtige organische stoffen, gassen en dampen afkomstig van bijvoorbeeld: kaarsen, wierook, schoonmaakmiddelen, sigarettenrook, verf, lijm, verwarmingsapparaten, plantenmeststoffen, luchtverfrissers of radon in sommige regio’s.
Sommige van deze polluenten zijn kankerverwekkend. 

Polluenten die de ontwikkeling van kanker bevorderen

Kankerverwekkende polluenten in de lucht kunnen het DNA aantasten en mutaties veroorzaken. Die mutaties kunnen leiden tot de ontwikkeling van kanker, vooral longkanker.

Luchtvervuiling kan ook een rol spelen bij het ontstaan van blaaskanker. 

Langdurige blootstelling — zelfs aan lage concentraties — lijkt meer impact te hebben dan korte blootstelling tijdens vervuilingspieken. 

Belangrijkste polluenten in buiten- en binnenlucht

  • emissies afkomstig van dieselmotoren 
  • radon 
  • fijnstof en ultrafijn stof 
  • organische oplosmiddelen 
  • tabaksrook 
Banner Tabakstop

Blootstelling aan binnenluchtvervuiling verminderen

Met simpele acties kun je ervoor zorgen dat je minder vuile lucht in huis inademt 

Voorzorgsprincipes: 

  • absoluut niet roken of iemand laten roken in de woning of in de auto, zelfs niet met open ramen 
  • dagelijks minstens 10 minuten verluchten 
  • verluchten na koken, klussen, douchen of baden, was drogen, nieuwe meubels plaatsen of schilderen 
  • filters van een VMC (ventilatiemechanisme) regelmatig reinigen 
  • het gebruik van wierook, kaarsen en huisparfums beperken 
  • verwarmingsinstallaties regelmatig laten controleren 
  • de kelder ventileren

Blootstelling aan buitenluchtvervuiling verminderen

Buitenluchtvervuiling maakt deel uit van onze dagelijkse omgeving. Toch kun je de impact ervan verminderen door een paar voorzorgsmaatregelen te nemen. 

Blijf geïnformeerd:

  • Volg de luchtkwaliteitsindex via informatiebulletins en weersvoorspellingen. 

Bij een vervuilingspiek: 

  • gebieden met veel verkeer vermijden 
  • de woning verluchten buiten de spitsuren 
  • de voorkeur geven aan het openbaar vervoer in plaats van de auto 
  • intense fysieke activiteiten beperken (wedstrijden, hardlopen, …) 

Buiten piekmomenten: 

  • wandelen, fietsen en openbaar vervoer verkiezen 
  • routes kiezen die ver weg liggen van drukke verkeersassen 
  • het gebruik van pesticiden vermijden 
  • buiten sporten in groene of autoluwe zones 
  • baby’s en jonge kinderen niet dicht bij grote verkeerswegen laten wandelen of rijden 

Kwetsbare groepen bij luchtvervuiling

Sommige mensen zijn bijzonder kwetsbaar voor de effecten van luchtvervuiling: 

  • kinderen, bij wie de longen nog in ontwikkeling zijn 
  • zwangere vrouwen 
  • ouderen 
  • mensen met chronische ademhalings- of hart- en vaatziekten 

Bij kinderen kan blootstelling aan luchtvervuiling langdurige gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de luchtwegen.
Bij kwetsbare personen kan luchtvervuiling bestaande aandoeningen verergeren en op lange termijn het risico op bepaalde kankers verhogen, vooral longkanker. 

FAQ

Veelgestelde vragen

Wat kan ik concreet doen om mijn blootstelling aan luchtvervuiling te verminderen?

Niet binnenshuis roken, dagelijks verluchten, het gebruik van sterk geparfumeerde producten beperken, ventilatiesystemen en verwarmingsinstallaties goed onderhouden, en op de hoogte blijven van de luchtkwaliteit. 
Buiten helpt het om te wandelen, te fietsen of het openbaar vervoer te nemen en drukke verkeersassen te vermijden.

Is luchtvervuiling alleen een probleem in grote steden?

Nee. Hoewel luchtvervuiling vaak hoger is in stedelijke gebieden, komt ze ook voor op het platteland. Verwarming, landbouw, bepaalde industriële activiteiten en radon kunnen ook buiten de steden bijdragen aan luchtvervuiling. 
Binnenluchtvervuiling kan elk type woning treffen.

Loop je geen risico zolang je geen ademhalingsproblemen ervaart?

Fout. Luchtvervuiling kan schadelijk zijn zonder meteen merkbare symptomen te veroorzaken. 
Langdurige blootstelling aan lage niveaus van vervuiling kan het risico op chronische aandoeningen en bepaalde kankers vergroten, zelfs zonder duidelijke ademhalingsklachten.

Verergert ramen openen in de stad de binnenluchtvervuiling altijd?

Niet noodzakelijk. Verluchten blijft belangrijk, zelfs in de stad. 
Het is wel aan te raden om te verluchten buiten de spitsuren, wanneer de luchtkwaliteit doorgaans beter is.

Zuiveren kamerplanten de lucht in mijn woning voldoende?

Nee. Kamerplanten kunnen bijdragen aan het welzijn en het visuele comfort, maar ze zuiveren de lucht niet voldoende en verwijderen geen kankerverwekkende polluenten. Ze vormen geen alternatief voor goede ventilatie of het verminderen van vervuilingsbronnen.

Is luchtvervuiling minder gevaarlijk dan andere risicofactoren voor kanker?

Fout. Luchtvervuiling is erkend als een kankerverwekkende factor voor de mens. 
Ook al lijkt het individuele risico beperkt, de blootstelling betreft een groot deel van de bevolking, waardoor luchtvervuiling een belangrijk thema is voor preventie en volksgezondheid.

Is luchtvervuiling een vermijdbaar of een onvermijdbaar risico?

Het is niet altijd mogelijk om blootstelling volledig te vermijden, maar de impact kan worden beperkt. 
Individuele maatregelen (verluchten, verplaatsingskeuzes, bronreductie binnenshuis) en collectieve maatregelen (beleid, regelgeving) zijn beide essentieel.

Beschermen maskers of luchtreinigers tegen het kankerrisico door luchtvervuiling?

Maskers en luchtreinigers kunnen in bepaalde situaties de blootstelling aan sommige polluenten, zoals fijnstof, verminderen. 
Ze vervangen echter niet de basismaatregelen zoals ventilatie en bronreductie. Ze zijn eerder een aanvulling dan een voldoende maatregel op zich.

Werkt luchtvervuiling op dezelfde manier als tabak voor het risico op kanker?

Luchtvervuiling en tabak hebben niet hetzelfde risiconiveau, maar kunnen op een vergelijkbare manier werken: beide bevatten kankerverwekkende stoffen die het DNA kunnen beschadigen. 
Gelijke of gecombineerde blootstelling verhoogt vooral het risico op longkanker. 
Niet roken en de blootstelling aan luchtvervuiling verminderen zijn dus twee complementaire hefbomen voor preventie.