Naar aanleiding van Movember vestigt Stichting tegen Kanker de aandacht op drie vormen van kanker die specifiek bij mannen voorkomen: prostaatkanker, teelbalkanker en peniskanker. Drie verschillende aandoeningen, maar één essentiële reflex: wanneer een ongewone verandering optreedt, aanhoudt of ongerust maakt, is het beter om zonder uitstel medisch advies te vragen. Angst voor de diagnose, schaamte of taboes mogen een doktersbezoek zeker niet vertragen.
In België werden in 2024 12 535 nieuwe diagnoses van prostaatkanker, 474 van teelbalkanker en 110 van peniskanker geregistreerd. Achter deze cijfers gaan aandoeningen schuil die sterk verschillen in frequentie, leeftijd waarop ze voorkomen en verloop. Toch onderstrepen ze allemaal hoe belangrijk het is om je lichaam te kennen en een ongewone verandering niet te minimaliseren omdat ze een intiem lichaamsdeel betreft.
Aanhoudende problemen bij het plassen, een verandering aan een teelbal of een ongewone afwijking op de penis betekenen niet noodzakelijk dat er sprake is van kanker. Alleen een zorgverlener kan de oorzaak onderzoeken. Maar wanneer deze tekenen optreden, aanhouden of veranderen, kan een snelle beoordeling geruststelling bieden of ervoor zorgen dat de nodige onderzoeken zonder uitstel worden gestart.
Intieme symptomen blijven te vaak onbesproken
Symptomen aan intieme lichaamsdelen zijn niet altijd gemakkelijk bespreekbaar. Angst voor de diagnose, schaamte of de neiging om af te wachten “of het vanzelf overgaat” kunnen iemand ervan weerhouden hulp te zoeken. Wanneer kanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, kunnen behandelingen echter vaak minder ingrijpend zijn en zijn de vooruitzichten doorgaans gunstiger. Stichting tegen Kanker roept mannen daarom op om aandachtig te blijven voor ongewone veranderingen en er met hun arts over te praten. Het gaat er niet om ongerust te worden, maar om niet met twijfels te blijven zitten.
“Praten over een intiem symptoom kan moeilijk zijn. Maar geen enkele ongewone verandering zou uit angst of schaamte verzwegen mogen worden. Een arts raadplegen biedt de kans om gerustgesteld te worden of, indien nodig, snel te handelen.” Prof. Dr Eric Van Cutsem, co-voorzitter van Stichting tegen Kanker
Drie vormen van kanker bij mannen, drie verschillende realiteiten
Prostaatkanker: symptomen of vragen over uw risico?
Prostaatkanker is de kanker die het vaakst wordt vastgesteld bij mannen in België. In 2024 werden 12 535 nieuwe gevallen geregistreerd. Hoewel de prognose doorgaans gunstig is, met een overlevingspercentage van 97% na tien jaar, blijft het een ziekte die ernstig moet worden genomen: in 2023 werden er 1 485 overlijdens aan toegeschreven.
In een vroeg stadium veroorzaakt prostaatkanker doorgaans geen symptomen. Bepaalde signalen, zoals moeilijk kunnen plassen, vaker moeten plassen of bloed in de urine, kunnen onschuldige oorzaken hebben. Toch is het belangrijk om er met een arts over te praten wanneer ze optreden of aanhouden.
Ook zonder symptomen kan de vraag naar screening met de arts worden besproken. Die beslissing wordt individueel genomen, rekening houdend met onder meer de leeftijd, familiale voorgeschiedenis en algemene gezondheidstoestand. De arts kan de voordelen en beperkingen van screening toelichten, zodat iedereen een weloverwogen keuze kan maken.
Teelbalkanker: een verandering opmerken en actie ondernemen
Teelbalkanker komt minder vaak voor en treft vooral jonge mannen. In België werden in 2024 474 nieuwe diagnoses gesteld. Teelbalkanker treft het vaakst jonge mannen en adolescenten; de meeste gevallen komen voor in de leeftijdsgroep van 30 tot 34 jaar.
Een knobbeltje, een verandering in de grootte of vorm van een teelbal of een zwaar gevoel verdient snel medisch advies. Zelfonderzoek, bijvoorbeeld onder de douche, kan helpen om een verandering op te merken. Zo leer je je lichaam beter kennen, maar zelfonderzoek kan geen diagnose stellen en kanker ook niet uitsluiten. De Europese Vereniging voor Urologie moedigt aan om jonge mannen over dit zelfonderzoek te informeren en beveelt het aan voor personen met een verhoogd risico, onder meer bij een niet-ingedaalde teelbal of een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van teelbalkanker.
Peniskanker: laat een ongewone afwijking onderzoeken
Deze vorm van kanker is veel zeldzamer en minder bekend. In 2024 werden in België 110 gevallen vastgesteld. Net als bij de teelballen kan het helpen om te weten hoe de penis er normaal uitziet, zodat veranderingen sneller opvallen. Zelfonderzoek, bijvoorbeeld onder de douche, kan helpen om een letsel of wondje dat niet geneest, een huidverandering, een bloeding of een ongewone zwelling op te merken. Deze tekenen verdienen snel medisch advies. Het intieme karakter van de symptomen mag geen reden zijn om een doktersbezoek uit te stellen.
Kankerinfo luistert en wijst de weg, maar stel een doktersbezoek niet uit!
Bij een ongewoon symptoom blijft de huisarts het eerste aanspreekpunt. Die kan de situatie beoordelen en indien nodig doorverwijzen voor bijkomende onderzoeken.
Voor vragen, betrouwbare informatie of gewoon om bezorgdheden te bespreken, staan de medewerkers van Kankerinfo gratis en vertrouwelijk klaar op 0800 15 802. Zij luisteren, informeren en verwijzen door, maar vervangen geen doktersconsultatie en stellen geen diagnose op afstand.
“Een eerste vraag kan al helpen om de stap te zetten. Dankzij Kankerinfo hoeft niemand alleen te blijven met zijn zorgen”, besluit prof. dr. Eric Van Cutsem, co-voorzitter van Stichting tegen Kanker.
