Door de aanhoudende stijging van het aantal huidkankers en het feit dat risicovol gedrag nog altijd wijdverspreid is, roept Stichting tegen Kanker op tot krachtig politiek ingrijpen. De wetenschappelijke evidentie is duidelijk: 70% van de melanomen en 95% van de andere huidkankers worden veroorzaakt door blootstelling aan uv-straling.
Tegen die achtergrond is het volgens Stichting tegen Kanker niet langer verdedigbaar om zonnebanken vrij toegankelijk te houden. De organisatie vraagt onmiddellijke maatregelen, zoals een verbod op reclame en strengere controles, en pleit daarnaast voor een geleidelijke uitfasering van zonnebanken in België.
“We zien in België een aanhoudende en snelle stijging van het aantal huidkankers. Die evolutie is zorgwekkend en vraagt om een sterker preventiebeleid, aangezien het grotendeels gaat om vermijdbare kankers veroorzaakt door blootstelling aan uv-straling.”
-Bart Van Gool, Senior Data Manager, Belgian Cancer Registry
Zonnebanken: een hoogrisicoblootstelling die nog altijd veel voorkomt
Uit de uv-monitor 2025 blijkt dat 9% van de Belgen het afgelopen jaar een zonnebank gebruikte. Bij 6% gebeurde dat meer dan vijf keer. Vooral jongeren tussen 16 en 24 jaar maken er frequent gebruik van. Hardnekkige misvattingen blijven bovendien bestaan: 38% van de 16- tot 24-jarigen denkt dat een zonnebank veiliger is dan de zon.
Bij deze cijfers is de normalisering van zonnebanken bijzonder verontrustend. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, brengen deze toestellen voor elk huidtype gezondheidsrisico’s met zich mee.
Bron: uv monitor 2025 Stichting tegen Kanker
Jongeren: extra kwetsbare doelgroep
Jongeren vormen een bijzonder kwetsbare doelgroep. Het schoonheidsideaal van een gebruinde huid wordt nog altijd sterk gevoed via sociale media, influencers en commerciële kanalen. Net de groep van 16- tot 24-jarigen maakt het vaakst gebruik van zonnebanken.
Nochtans is een bruine huid geen teken van gezondheid, maar het zichtbare gevolg van weefsel- en DNA-schade veroorzaakt door uv-straling.
Wetenschappelijk bewezen risico
Internationale studies tonen aan dat mensen die ooit een zonnebank gebruikten gemiddeld 20% meer kans hebben om een melanoom te ontwikkelen, de meest agressieve vorm van huidkanker. Wanneer die blootstelling plaatsvindt vóór de leeftijd van 35 jaar, verdubbelt het risico bijna.
Naar schatting kunnen jaarlijks ongeveer 143 gevallen van melanoom in België worden toegeschreven aan het gebruik van zonnebanken.
Bovendien classificeert het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zonnebanken als kankerverwekkend van categorie 1, net zoals tabak en asbest. Zelfs toestellen die voldoen aan de technische normen kunnen zes tot vijftien keer krachtiger zijn dan de middagzon aan de Middellandse Zee.
Onvoldoende regelgeving en gebrekkige naleving
België telt vandaag meer dan 2.000 geregistreerde uitbaters van zonnebanken. Dat aantal is de voorbije jaren gestegen. Tegelijk blijkt uit controles van de FOD Economie dat in 2024 meer dan de helft van de gecontroleerde centra (54,7%) niet in orde was. De vastgestelde overtredingen hadden onder meer betrekking op ontbrekende waarschuwingen, foutieve instellingen en het niet respecteren van de verplichte wachttijden tussen sessies.
Deze vaststellingen tonen duidelijk aan dat de huidige regelgeving onvoldoende bescherming biedt.
Sensibiliseren alleen volstaat niet meer
Voor Stichting tegen Kanker gaat het allang niet meer enkel om individuele bewustmaking, maar om een belangrijk thema voor de volksgezondheid. Net zoals bij tabak is het noodzakelijk om het gebruik van zonnebanken geleidelijk te denormaliseren en jongeren beter te beschermen tegen een vermijdbare blootstelling aan kankerverwekkende uv-straling.
Daarom roept Stichting tegen Kanker op om:
• alle reclame voor zonnebanken te verbieden en zo hun normalisering tegen te gaan;
• de controles op te voeren en de bestaande wetgeving strikt te handhaven;
• zonnebanken te weren uit fitnesscentra, hotels en wellnessvoorzieningen, aangezien hun aanwezigheid haaks staat op gezondheid en welzijn;
• op termijn werk te maken van een geleidelijke uitfasering van zonnebanken in België, te beginnen bij de gespecialiseerde zonnecentra.
