Wereld Pancreaskankerdag

Wereld Pancreaskankerdag

Press release
19.11.2026

Op 19 november staat Wereld Pancreaskankerdag in het teken van een ziekte waarvoor wetenschappelijke vooruitgang nog altijd bijzonder dringend is. In België kregen in 2024 maar liefst 2.438 mensen de diagnose pancreaskanker. In 2023 overleden 1.990 mensen aan de ziekte. De vijfjaarsoverleving bedraagt voor alle types pancreaskanker samen amper 16,9%*. Betere opsporing en doeltreffendere behandelingen zijn dan ook meer dan ooit nodig. In België gebeurt heel veel onderzoek naar pancreaskanker. Stichting tegen Kanker financiert verschillende onderzoeksgroepen, ondermeer die van de VUB en de ULB die zoeken naar nieuwe aanknopingspunten: van de mogelijke rol van zeldzame cellen in een gezonde pancreas tot innovatieve strategieën om de verspreiding van kankercellen tegen te gaan.

Meer diagnoses, lage overlevingskans

Het aantal diagnoses van pancreaskanker stijgt in België. Tussen 2004 en 2024 nam de leeftijdsgestandaardiseerde incidentie jaarlijks gemiddeld toe met 2,6% bij mannen en 3,2% bij vrouwen. De ziekte wordt meestal pas in een gevorderd stadium ontdekt. Het meest voorkomende type is het ductaal adenocarcinoom. De vijfjaarsoverleving voor deze vorm bedraagt maximaal 10%.

Een operatie biedt de beste vooruitzichten, maar komt slechts voor 15 à 20% van de patiënten in aanmerking. Chemotherapie blijft een belangrijke pijler in de behandeling, zowel vóór als na een operatie, als bij patiënten bij wie een chirurgische ingreep niet mogelijk is.

“Recent is er wel hoopgevend nieuws. Voor de behandeling van patiënten met uitgezaaide pancreaskanker is een belangrijke doorbraak in zicht: een nieuwe klasse van RAS inhibitoren werd deze maand goedgekeurd in Europa door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Dit zou wel eens de eerste echte gamechanger in vele jaren kunnen zijn voor de behandeling van pancreaskanker.”
– Prof. dr. Eric Van Cutsem, co-voorzitter van Stichting tegen Kanker.

Onderzoek naar de oorsprong en verspreiding van pancreaskanker

Prof. dr. Ilse Rooman en haar team aan de VUB onderzoeken al jaren de biologie van de gezonde pancreas en pancreaskanker. Hun onderzoek naar zeldzame basale cellen in gezond pancreasweefsel leverde nieuwe inzichten op. In een publicatie uit 2026 beschrijven de onderzoekers dat een zeer zeldzaam subtype van bijzonder agressieve pancreastumoren sterke gelijkenissen vertoont met deze basale cellen.

Het team onderzoekt nu of die zeldzame cellen een rol spelen bij het ontstaan van pancreaskanker. Mogelijk bieden ze ook aanknopingspunten voor vroegere opsporing bij mensen met een verhoogd risico. Daarnaast willen de onderzoekers het agressieve tumortype beter begrijpen, met het oog op meer gerichte behandelingen. Zo kan dit fundamentele onderzoek naar de gezonde pancreas nieuwe pistes openen voor de aanpak van kanker.

Ook prof. dr. Jean-Luc Van Laethem en zijn team aan de ULB en het H.U.B. zoeken naar manieren om pancreaskanker doeltreffender te behandelen. Binnen het project InterCePPT, samen met de onderzoeksgroep van prof. Ilse Rooman, richten ze zich op ROBO1. Deze receptor bevindt zich aan de oppervlakte van kankercellen en vangt signalen uit hun omgeving op. Die signalen kunnen de kankercellen helpen om zich naar andere organen te verspreiden.

De onderzoekers willen moleculen ontwikkelen die ROBO1 blokkeren en zo mogelijk de effecten van chemotherapie te verbeteren en mogelijk de vorming van uitzaaiingen tegengaan. Ze gebruiken daarvoor onder meer driedimensionale celmodellen, bioprintingtechnieken en weefselstalen van patiënten. Of deze aanpak ook bij patiënten doeltreffend zal zijn, moet nog worden aangetoond.

Onderzoek blijft broodnodig

Pancreaskanker bleef lange tijd relatief onderbelicht in het kankeronderzoek, ondanks de agressiviteit van de ziekte. Stichting tegen Kanker ondersteunt daarom bovenstaande onderzoeken. Die steun helpt onderzoekers om nieuwe inzichten te verwerven en mogelijke aanknopingspunten voor vroegere opsporing en betere behandelingen verder te onderzoeken.

“Bij pancreaskanker is de medische nood bijzonder groot. We moeten de ziekte beter leren begrijpen, ook door te onderzoeken wat er in een gezonde pancreas gebeurt. Ons onderzoek naar zeldzame basale cellen kan nieuwe inzichten opleveren in het ontstaan van agressieve tumoren en mogelijk bijdragen aan vroegere opsporing of meer gerichte behandelingen. Daarom is het belangrijk dat we dit onderzoek kunnen voortzetten.”
– Prof. dr. Ilse Rooman

Patiënten, onderzoekers en beleidsmakers samen in het Federaal Parlement

Op 19 november worden verschillende activiteiten georganiseerd. Brusselse onderzoekers brengen komen samen met patiënten, naasten, onderzoekers, zorgprofessionals en beleidsmakers samen in het Federaal Parlement en een aantal Internationale onderzoekers komen samen met patiënten, zorgprofessionals, politici en beleidsmakers in het Europees parlement. Tijdens deze evenementen rond Wereld Pancreaskankerdag staan vroegtijdige opsporing, nieuwe behandelingen en de ervaringen en verwachtingen van patiënten centraal.

*Bron: Stichting Kankerregister / Belgian Cancer Registry – Cancer Fact Sheets, Pancreaskanker, incidentiejaar 2024.