Artificiële intelligentie in de strijd tegen darmkanker
Darmkanker wordt weleens een ‘stille doder’ genoemd: de ziekte kan zich lange tijd ontwikkelen zonder enige symptomen. Het tijdig opsporen en verwijderen van een poliep die zich kan ontwikkelen tot darmkanker, maakt vaak het verschil. Dat gebeurt vaak via een coloscopie, dat artsen toestaat om de binnenkant van de darmen te bekijken. Zo kunnen ze poliepen op het spoor komen: uitstulpingen van het darmslijmvlies.
Arts-onderzoeker David Tate (UZ Gent) wil de kwaliteit van dat onderzoek nog verbeteren. Lees hieronder hoe, en waarom dat nodig is.
Waarom is een coloscopie belangrijk?
Poliepen kunnen goedaardig zijn. Maar het kunnen ook ‘voorlopers’ van kanker zijn: een poliep in de darm kan zich later ontwikkelen tot darmkanker. Sommige mensen lopen een verhoogd risico en moeten daarom regelmatig een coloscopie ondergaan. Een coloscopie wordt ook toegepast bij een positief resultaat van de stoelgangtest in het kader van het screeningsprogramma voor vroegtijdige opsporing van darmkanker, waartoe alle Belgen tussen de 50 en de 74 jaar worden uitgenodigd. Tijdens dat onderzoek kan de arts poliepen bekijken, evalueren en vaak ook meteen verwijderen. Darmkanker krijgt zo geen kans om zich verder te ontwikkelen.
“Met mijn onderzoek wil ik de arts met behulp van artificiële intelligentie extra ondersteuning geven bij moeilijke of twijfelgevallen.“
–Arts-onderzoeker David Tate (UZ Gent)
U wil coloscopisch onderzoek verbeteren. Hoe, en waarom?
Een coloscopie blijft hoe dan ook mensenwerk: artsen moeten tijdens het onderzoek een grote hoeveelheid beelden snel en correct beoordelen. Dat is niet altijd vanzelfsprekend. Met mijn onderzoek wil ik de arts met behulp van artificiële intelligentie extra ondersteuning geven bij moeilijke of twijfelgevallen.
Hoe moeten we ons dat voorstellen?
Je kunt de artificiële intelligentie zien als een slimme assistent die met de arts meekijkt tijdens de coloscopie. De arts beslist, maar de artificiële intelligentie doet suggesties om te vermijden dat er iets aan de aandacht van de arts ontsnapt. De artificiële intelligentie kan ook suggesties doen om pijn en ongemak tijdens de coloscopie te vermijden. Menselijke en artificiële intelligentie werken zo samen tijdens één en dezelfde ingreep, zodat het ongemak voor de patiënt miniem blijft.
Wat zou dat betekenen voor de strijd tegen kanker?
Als we komen tot een nóg beter onderzoek, zullen we darmkanker nog beter vroegtijdig kunnen opsporen. Of zelfs kunnen voorkomen dat een poliep de kans krijgt om zich te ontwikkelen tot darmkanker! Artsen winnen tijd: hoe sneller met meer precisie en zekerheid wordt ingegrepen, hoe minder kans kanker krijgt om zich te ontwikkelen. Dat is natuurlijk ook geweldig nieuws voor elke patiënt.
Hebt u al resultaten bereikt?
Wij ontwikkelen hoogwaardige trainingsdata en benchmarks, waarmee systemen met artificiële intelligentie kunnen leren en verbeteren. Dit werk wordt momenteel uitgevoerd in acht internationale onderzoekscentra, waarvan drie in België: UZ Gent, UZ Brussel en UZ Leuven. Dat is goed voor zo’n 400 patiënten. De betrokken artsen leveren deskundige annotaties en feedback op het verzamelde beeldmateriaal, wat de basis vormt voor het trainen en valideren van AI-systemen.
Hoe belangrijk is de steun van Stichting tegen Kanker voor uw onderzoek?
Ik krijg steun van Stichting tegen Kanker in de vorm van een postdoctoraal mandaat. Zo kan ik het onderzoek combineren met mijn klinische activiteiten in het ziekenhuis. Dankzij de steun van Stichting tegen Kanker kan ik onderzoek voeren dat helpt verhinderen dat mensen ernstige darmkanker ontwikkelen. In de klinische praktijk zie ik die mensen ook echt. Die combinatie is bijzonder waardevol en ik wil alle donateurs van Stichting tegen Kanker dan ook hartelijk bedanken.
